اسد الله معطوفى

387

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

و مال يكديگر را حلال دانسته و به غارت اموال هم روى آوردند . . . عاقبت نادرقلى ( نادر شاه ) از راه دهنه و بقولى كفشگيرى به سوى استراباد آمد و به كنار رود اترك به سركوب تراكمه يموت نيز دست يازيد » . 20 دو سال بعد باز هم در ماه ربيع الاول : « از ناحيه ميدان 4 فرسخى استراباد به گوشمالى تركمان يموت پرداخته و از دهنه گرايلى گوكلانهاى تركمان را هم غارت نمود . آنگاه به استراباد آمد و در ماه ربيع الثانى از آب ( رود ) گرگان گذشته و در محل قراباغ از اعمال گرايلى ، جمعى از روساى متمرد تركمان گوكلان را مطيع نمودند » . 21 در چنين شرايطى بتدريج حكومت صفويه هم رو به ضعف و انقراض نهاد و با غروب خورشيد اقبال آخرين سلطان اين سلسله يعنى شاه عباس سوم كه آلت دست سرداران شده بود ، آفتاب طالع نادر شاه طلوع نمود . مورد شاخصى كه در پايان اين بخش بايد از آن ياد شود ، نخست وجود كتيبه‌ها ، سنگ‌فرمانها و سنگ مزارهاى مختلف اين دوران در گرگان فعلى ( استراباد سابق ) مىباشد . اين سنگ‌فرمانها در ايوان غربى مسجد جامع گرگان و سنگ مزارها نيز در سراسر استان فعلى گلستان ( گرگان تاريخى ) پراكنده‌اند . اكثر سنگ‌هاى قديمى گرگان تاريخى هم متعلق به همين دوران صفويان هستند كه در صفحات بعدى به ارائه تصاوير و معرفى آنها پرداخته‌ايم .